Atmosferin Katmanları ve Özellikleri Nelerdir?

Bu yazıyı paylaşmak için;
Share on Facebook
Facebook
Pin on Pinterest
Pinterest
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Dünyamızı çevreleyen atmosfer nedir, Atmosferin katmanları nelerdir, özellikleri nelerdir tüm detayları sizler için derledik.

Atmosfer Nedir?

Atmosfer, dünyamızı kaplayan bir cekete benzer. Gezegenimizi çevreler, bizi sıcak tutar. Nefes almamızı sağlayan oksijeni içinde barındıran havayı içinde tutar. Atmosfer altı katmandan oluşmaktadır. Bunları yerküreye yakından uzağa doğru sıralarsak;

Atmosferin Katmanları ve Özellikleri
Atmosferin Katmanları

 

  • Troposfer
  • Stratosfer
  • Mezosfer
  • Termosfer
  • İyonosfer (Tam bir katman değildir)
  • Ekzosfer

 

Troposfer

Troposfer, Dünya atmosferinin en içteki katmanıdır. “Tropos” değişim anlamına gelir. Bu katman, adını sürekli değişen ve atmosferimizin bu bölümündeki gazları karıştıran hava koşullarından alır.

Troposfer Dünya üzerinde bulunduğunuz yere bağlı olarak 5 ila 9 mil (8 ila 14 kilometre) arasındadır. En ince kısımları Kuzey ve Güney Kutuplarındaki kısımlardır.

Bu katman soluduğumuz havaya ve gökyüzündeki bulutlara sahiptir. Hava bu en düşük katmanda en yoğundur. Aslında, troposfer tüm atmosferin kütlesinin dörtte üçünü içerir. Buradaki hava % 78 azot ve % 21 oksijendir. Son % 1’i argon, su buharı ve karbondioksit karışımıdır.

Yüzünüzdeki rüzgarı hissettiğinizde, gökyüzündeki bulutlara baktığınızda, bir kuşun kanat çırpışını izlerken aslında troposfer’i deneyimliyoruz demektir.

 

Stratosfer

Stratosfer Dünya’nın atmosferinin bir katmanıdır. Stratosfer, troposferin üstünde ve mezosfer’in altında bulunur.  “Strat” katman anlamına gelir. Atmosferimizin bu katmanının kendine ait katmanları vardır. Burada havayı karıştıran fırtınalar ve türbülans yoktur. Heterojen bir şekilde çok soğuk ve ağır hava dipte, ılık hafif hava ise üsttedir.  Eğer stratosferdeki bir dağa tırmanacak olsaydınız, sık sık yaptığımız gibi yukarı çıktıkça üşümek yerine terlerdiniz. Ancak stratosfere ulaşacak kadar yüksek dağlar yok, bu yüzden endişelenmenize gerek yok 🙂

Bu katman, 22 mil (35 kilometre) kalınlığındadır. Stratosfer, çok önemli ozon tabakasını bulacağınız yerdir. Ozon tabakası güneşten gelen ultraviyole ışınlarından (UV) korunmamıza yardımcı olur. Aslında, ozon tabakası güneşin bize yolladığı UV ışınımının çoğunu emer. Bildiğimiz hayat bu koruma katmanı olmadan mümkün olmazdı.

 

Mezosfer

Mezosfer Dünya’nın atmosferinin bir katmanıdır. Mezosfer, stratosferin üstünde ve termosferin altında bulunur.  “Meso” orta anlamına gelir ve bu, gazların kütleleri tarafından tabakalandırılmak yerine bütün olarak karıştırıldığı en yüksek katmandır. Mezosfer, 22 mil (35 kilometre) kalınlığındadır. Hava burada zayıftır, bu yüzden mezosferde nefes alamazsınız.

mezosfer nedir

 

Hiç gökyüzünde yanan bir göktaşı yada bir meteor yağmuru gördünüz mü? En kötü ihtimalle filmlerde hepimiz görmüşüzdür. Bu meteorların yanması mezosfer katmanında gerçekleşmektedir.  Meteorlar exosferden ve termosferden geçerken bir sorun oluşmaz. Ancak mezosfere ulaştıklarında burada bulunan hava sebebiyle oluşan sürtünme sebebiyle yanmaya başlarlar.

 

 

 

Termosfer

Termosfer Dünya’nın atmosferinin bir katmanıdır. Termosfer, mezosferin üstünde ve ekzosferin altında bulunur. “Thermo” ısı anlamına gelir ve bu katmandaki sıcaklık 4.500 Fahrenheit (2482.222℃) dereceye kadar çıkabilir. Ancak, termosferde takılmak isteseydiniz, çok soğuk olurdu çünkü ısıyı size aktaracak kadar gaz molekülü yoktu. Bu aynı zamanda ses dalgalarının içinden geçebileceği yeterli molekül bulunmadığı anlamına gelir. Yani bu katmanda ses yoktur aslında. Dünya’nın atmosferinin bu katmanı, yaklaşık 513 mil (3113 kilometre) kalınlığındadır.

termosfer nedir
Termosfer Dünya’nın yörüngesindeki Uluslararası Uzay İstasyonu’na ev sahipliği yapar. Burası aynı zamanda Dünya’nın yörüngesindeki alçak seviyede bulunan uyduları göreceğimiz yerdir.

 

İyonosfer Nedir?

İyonosfer atmosferin çok aktif bir parçasıdır ve Güneşten emdiği enerjiye bağlı olarak büyür ve küçülür. İyonosfer adı, bu tabakalardaki gazların, elektrik yükü olan iyonları oluşturmak için güneş radyasyonu tarafından tetiklenmelerinden kaynaklanmaktadır.

İyonosferde yüklü parçacıklar, hem Dünya’nın hem de güneşin manyetik alanlarından etkilenir. Aurora’lar (Kuzey ve Güney ışıkları) buralarda gerçekleşirler. Aurora Nedir yazımızda detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz. 

 

Ekzosfer

Ekzosfer, atmosferin katmanları arasında en dış kısmında yer alandır. “Exo” dış anlamına gelir ve sert bir kabuğa sahip çekirge veya vücutlarının dış kısmında “dış iskelet” gibi böcekleri tanımlamak için kullanılan kelime ile aynı kökenden gelir.

Ekzosfer, atmosferimizin en uç noktasıdır. Bu katman atmosferin geri kalanını dış alandan ayırır. Yaklaşık 6.200 mil (10.000 kilometre) kalınlığındadır. Neredeyse Dünya’nın kendisi kadar geniştir. Bu katman hidrojen ve helyum gibi gazlara sahiptir. Ekzosfer’de Nefes alacak hava yoktur ve çok soğuktur.

 

 

Bu yazıyı paylaşmak için;
Share on Facebook
Facebook
Pin on Pinterest
Pinterest
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin