Depremler Nasıl Olur, Deprem Nedir, Neden Oluşur?

Bu yazıyı paylaşmak için;
Share on Facebook
Facebook
Pin on Pinterest
Pinterest
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin

Deprem, fay hatlarındaki ani kaymalar sonucunda oluşan sallantılardır. Dünyadaki kara parçaları sürekli hareket halindedir. Bu hareketler bizim hissedemeyeceğimiz kadar yavaştırlar. Ancak dağlar, çukurlar ve çoğu yer şekli bu hareketler sonucu uzun yıllar sonunda oluşurlar. Depremler bu hareketler sonucunda kayan fay hatlarının sıkışması ile oluşur. Deprem nasıl olur sorusunu kısaca bu şekilde cevaplayabiliriz.

Tektonik plakalar daima yavaş hareket eder, ancak sürtünme nedeniyle kenarlarında sıkışırlar. Kenardaki baskı sürtünmeyi aştığında, yer kabuğundan geçen dalgalarda enerjiyi serbest bırakan ve hissettiğimiz sarsıntıya neden olan bir deprem oluşur.

deprem neden olur

 

Depremler Nasıl Olur?

Dünya yüzeyden oldukça sağlam bir yer gibi görünse de, aslında yüzeyin hemen altında son derece aktiftir. Dünya dört temel katmandan oluşur: katı bir kabuk, sıcak, neredeyse katı bir manto, sıvı bir dış çekirdek ve bir katı iç çekirdek.

dünyanın katmanları
Dünyanın Katmanları

Kabuk ve üst, sert manto tabakası, litosfer adı verilen bir bölgeyi oluşturur. Litosfer tüm dünyayı bir yumurta kabuğu gibi saran sürekli bir parça değildir. Aslında tektonik plakalar adı verilen dev ayrı parçalarından oluşurlar. Tektonik plakalar, sürüklenirken veya aşağıdaki manto tabakasında yavaşça akarken sürekli kaymaktadırlar.



Bu kesintisiz hareket, Dünya’nın kabuğunda sıkışmalara neden olur. Bu baskı çok büyüdüğünde, fay denilen çatlaklara neden olur. Tektonik plakalar hareket ettiğinde, faylarda da hareketlere neden olur. Deprem nasıl olur sorusunun detaylı cevabı budur. En kısa haliyle Dünya kabuğunun fay hattındaki ani hareketidir.

 

Deprem Merkez Üssü Nedir?

Depremin başladığı bölgeye merkez üssü denir. Depremin en yoğun sarsıntıları genellikle merkez üssünün yakınında hissedilir. Bununla birlikte, bir depremin titreşimleri hala merkez üssünden yüzlerce hatta binlerce mil uzakta hissedilebilir ve tespit edilebilir.

 

Deprem Nasıl Ölçülür?

Bir depremin enerjisi, sismik dalgalar denilen titreşimlerle Dünyayı dolaşıyor. Bilim adamları bu sismik dalgaları sismometre adı verilen cihazlarla ölçebilirler. Bir sismometre, cihazın altındaki sismik dalgaları algılar ve bunları bir dizi zig-zag olarak kaydeder.

Bilim adamları bir depremin zamanını, yerini ve yoğunluğunu bir sismometre tarafından kaydedilen bilgilerden belirleyebilirler. Bu kayıt aynı zamanda sismik dalgaların içinden geçtiği kayalar hakkında da bilgi verir.

 

 

deprem nasıl olur
Deprem Ölçen bir cihaz: Sismometre

 

Uzayda Deprem Olur Mu?

Deprem, Dünyadaki sismik faaliyetin bir adıdır, ancak Dünya sismik aktiviteye sahip tek yer değildir. Bilim adamları, Dünya’nın ayındaki depremleri ölçtüler ve Mars, Venüs ve Jüpiter’in birkaç uydusunda da sismik faaliyet kanıtı gördüler!



NASA’nın InSight görevi Mars’ta sismik olarak bilinen etkinliği incelemek için bir sismometre taşıyacak. Dünya üzerinde, farklı malzemelerin farklı şekillerde titreştiğini biliyoruz. Bilim insanları Marsta gerçekleşen depremlerden gelen titreşimleri inceleyerek Mars‘ın içinde hangi malzemelerin bulunduğunu bulmayı umuyorlar.

deprem nasıl olur
Mars yüzeyinde faaliyet gösteren Mars InSight lander’ın temsili görseli.
Bu yazıyı paylaşmak için;
Share on Facebook
Facebook
Pin on Pinterest
Pinterest
Tweet about this on Twitter
Twitter
Share on LinkedIn
Linkedin